Roken in Nederland: de cijfers van 2025

Bijna 2,5 miljoen Nederlanders staken vorig jaar nog geregeld een sigaret op. Dat zijn er honderdduizenden minder dan tien jaar geleden. De sigaret verliest terrein, alleen gaat het langzamer dan het even leek.

17,8 procent, en wat dat betekent

In 2025 rookte 17,8 procent van de Nederlanders van 18 jaar en ouder weleens. In 2014 was dat nog 25,7 procent. Ruim een kwart van de volwassen bevolking dus, tegen ongeveer een zesde nu.

Van die 17,8 procent rookt 12,1 procent elke dag. De rest steekt af en toe op: op een feestje, bij de borrel, in het weekend. Die groep denkt vaak dat er niks aan de hand is. Daarover verderop meer.

Zwaar roken, twintig sigaretten of shagjes per dag of meer, doet 2,3 procent van de volwassenen. In absolute aantallen zijn dat nog altijd een paar honderdduizend mensen.

De daling stokt

Tussen 2015 en 2020 ging het hard. Het aandeel rokers zakte van 26,3 naar 20,2 procent. Daarna vlakte de curve af. Van 2024 op 2025 ging het van 18,2 naar 17,8 procent, en dat verschil is statistisch niet eens betekenisvol.

Er is dus een harde kern overgebleven. Mensen die het al een paar keer geprobeerd hebben, of die er niet aan moeten denken.

Wie rookt er nog?

Mannen roken vaker dan vrouwen, in elke leeftijdsgroep. Het verschil in opleiding is groter geworden: onder mensen met basisonderwijs, vmbo of mbo1 wordt aanzienlijk meer gerookt dan onder mensen met havo, vwo, mbo2-4, hbo of wo. Ook bij een lager inkomen wordt vaker gerookt.

Roken is daarmee steeds minder een gewoonte van iedereen en steeds meer een gewoonte van bepaalde groepen. Dat maakt het voor wie er middenin zit niet makkelijker: als de mensen om je heen roken, valt er weinig te ontsnappen.

Een derde probeert het elk jaar

Hier wordt het interessant. In 2025 deed 33,9 procent van de rokers een serieuze stoppoging: minstens 24 uur niet roken, met de bedoeling om te stoppen.

Een derde dus. Elk jaar opnieuw. En het overgrote deel daarvan rookt een jaar later weer.

Dat zegt niets over die mensen en alles over de methode. Wie stopt op wilskracht, houdt een verlangen over dat niet weggaat. Vroeg of laat wint dat verlangen. Wie begrijpt waarom hij rookt, houdt geen verlangen over. Dan is er niets meer om tegen te vechten.

Wat het kost

Roken is in Nederland de belangrijkste oorzaak van ziekte en vroegtijdige sterfte. Het RIVM rekent uit dat er jaarlijks ruim 20.000 mensen overlijden aan een ziekte die door roken is veroorzaakt. Daarvan gaan er ongeveer 1.050 dood doordat anderen in hun omgeving roken.

Meer dan door alcohol, drugs en verkeersongevallen bij elkaar.

Ongeveer 672.000 Nederlanders leven met minstens een chronische ziekte die direct door roken komt. Kanker, COPD, hart- en vaatziekten.

Maar hier gaat dit artikel niet over. Iedereen die weleens naar een pakje kijkt, heeft die boodschap inmiddels wel gezien. En toch verandert er niets. Dat is precies het punt.

Waarom die cijfers niets veranderen

Angst werkt niet. Sterker nog: de foto's op het pakje maken het verlangen naar een sigaret vaak groter in plaats van kleiner. Je brein ziet een sigaret, en dat is wat blijft hangen.

Wat wel werkt is begrijpen wat er in je hoofd gebeurt. Waarom je grijpt naar iets dat je niet lekker vindt, niet nodig hebt en niet wilt. Zodra dat helder is, valt het roken vanzelf weg.

Dat is de reden dat de cijfers hierboven je niet laten stoppen. Ze zijn interessant, meer niet.

Kort samengevat

• In 2025 rookte 17,8 procent van de volwassen Nederlanders, tegen 25,7 procent in 2014.
• 12,1 procent rookt dagelijks, 2,3 procent rookt zwaar.
• De daling is de laatste jaren afgevlakt.
• Een derde van de rokers doet jaarlijks een serieuze stoppoging.
• Er overlijden jaarlijks ruim 20.000 Nederlanders aan de gevolgen van roken.

Cijfers: Trimbos-instituut en CBS (Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor 2025), RIVM.